آخر بازی مرحله بسیار جالبی از بازی شطرنج است.انواع وسط بازی که از گشایش ها پدید می ایند شباهتهایی دارند اما آخر بازیهایی که از وسط بازی حاصل می شوند ممکن است بسیار متفاوت باشد.با وجود این٬می توان آخر بازیها را به دو دسته تقسیم کرد:آخر بازی دینامیک و آخر بازی های استراتژیک.آخر بازیهای نوع اول فراوان تر است.در پوزیسیون های آخر بازی دینامیک٬طرفین باید به طور کامل به محاسبه تکیه کنند.هر اشتباه کوچکی در این نوع آخر بازی ممکن است سبب برتری حریف شود.در آخر بازیهای استرتژیک کار آسانتر است.در این نوع اخر بازیها معمولا"یکی از طرفین چنان از لحاظ قوا یا پوزیسیون برتری دارد که می تواند مسیر بازی را به حریف دیکته کند

و طرف مدافع در نوعی تسوگتسوانگ قرار می گیرد.هر بازیکنی باید سعی کند برتری خود را به این نوع پوزیسیون ها تبدیل کند.استادان بزرگ پوزیسیونی٬مانند ویلهلم اشتاینیتس ٬اکیبا روبینیشتاین٬و آناتولی کارپوف٬خیلی وقتها حتی در برابر نیرومندترین شطرنجبازان به چنین پوزیسیون هایی می رسیدند.این بازی با پیروزی پوزیسیونی روبنیشتاین در برابر یکی از قویترین شطرنجبازان تاریخ یعنی دکتر زیگبرت تاراش خاتمه یافت.در یک نگاه می توان دریافت که سیاه برتری چشمگیری دارد.روبنیشتاین برتری پوزیسیونی را به برتری قوا ترجیح داد.و به این پوزیسیون رسید که در ان قوای طرفین برابر است.(برای کل این بازی ٬نگاه کنید به 1.هوروویتس٬دایره المعارف گشایشهای شطرنج٬ترجمه رضا رضایی و مرتضی رضایی٬انتشارات فرزین٬1375٬ص 38)سیاه تسلط کامل دارد و به نحوی که می پسندد بازی را می برد.حتی می تواند چند اشتباه ساده هم مرتکب شود و باز هم امید به برد داشته باشد.روبنیشتاین که بازیهای پر محاسبه را به خوبی اداره می کرد٬می دانست که در این پوزیسیون به بازی کاملا"دقیق احتیاج ندارد.او مطمئن ترین وکم خطرترین راه پیروزی را انتخاب کرد.

و اما بازی:

سفید کاملا"فلج است. سیاه باید با شاه خود رخنه کند و پیاده های ضعیف a و dرا بگیرد.بازی چنین ادامه یافت.

Re5 41.g4-Fe3! 42.Rf3

بعد از   Cf2-F.f2    43.R.f2-Rf4سفید کاملا"بازنده می شود

....

Rd4    43.Fb3

حرکت 43.Re2 بهتر است ٬هر چند که شانسی برای نجات بازی سفید وجود ندارد.

Fb7

روبنیشتاین به خودش زحمت محاسبه 43….F.d3 را نمی دهد.بعد ازF.d5- Ff1 سفید دو راه در پیش دارد.

1)

.Cf2-Fxf2 46.Rxf2-Rxd5 47.Rxf1-Rc4 48.Rf2-Rb4 49.Rg3-Ra3 50.Rh4-Rxa2 51.Rh5-a4 52.Rg6-a3 53.Rxg7-Rb3 54.Rxf6-a2

2)

.Fb7!?-Fxh3 46.Fa6!-Rc3! 47.Rg3!-Rb2    48.a4-Rb3 49.Fb5-Ff1! 50.Fxf1-Rxa4 51.Rf3-Fh6

و پیاده آزاد شده سیاه نهایتا"موجب نابودی فیل می شود.ساید روبنیشتاین نمی خواست وارد آخر

بازی فیلهای نا همرنگ شود یا حتی این قضیه را تجزیه و تحلیل کند!

.44Re2-Fa6 45.Fc2-Fb5

برای تحریک سفید به راندن a4.حرکت روبنیشتاین از ادامه زیر مطمئن تر بود.45….Rc3 46.R.e3-d4+

46a4-Fd7 47.Rf3-Rc3 48.Rxe3-d4+ 49.Re2-Rxc2

50Cf4-Fxa4     51.Ce6-Fb3! 52.Cxd4+-Rb2

53Cb5-a4      54.Re3-a3 55.Cxa3-Rxa3 56.Rd4-Rb4

سفید واگذار کرد.

هر شطرنجبازی آرزوی چنین برد واضحی را دارد٬اما معدودند کسانی که به این آرزو می رسند.